Sarışın Sexi Dilay

Dilay, antika deniz meteorolojisi ve hava akım ölçüm enstrümanları ile pirinç anemometreler (rüzgâr hızını ve açısını döner pervaneli mekanizmalarla ölçen aletler) restorasyonu üzerine çalışan, 19. yüzyıl Boğaz kılavuz kaptanlarının kullandığı döküm pirinç anemometrelerin mikron ölçeğindeki pervane millerini ve gümüş kadran çarklarını kalibre eden yirmi dördüncü yaşına girmiş bir pirinç ustasıydı. Boğaz’ın eski koy, tersane ve kayıkhane mirasına yakın durabilmek için İstinye’de, Tokatlı Sokak’taki eski bir ahşap kayıkhane deposunu atölye-ev kiraladı.

Dilay’ın mücadelesi; sertleştirilmiş pirinç kaynak tellerinin, hassas açı kumpaslarının fahiş maliyeti ve Boğaz’dan esen fırtınaların getirdiği ağır tuzlu nemin metal yüzeylerde hızlıca yeşil korozyon oluşturma riskiydi. Gündüzleri İstinye İskelesi yakınlarındaki balık lokantalarında parça başı bulaşık yıkıyor ve ağır balık kasaları taşıyor, gece yarısı ise atölyesindeki sarı masa lambasının altında mikroskopla rüzgârölçerin aşınmış pervane mil yataklarını temizliyordu. Odasında ısıtıcı olmadığı için kışın soğuktan uyuşan hands, milimetrik çark dişlilerini oturtmasını imkânsız hale getiriyordu.

Kırılma noktası, özel bir marine koleksiyoncusu için restore ettiği 1860’lara ait pirinç döküm ve gümüş skalalı antika bir anemometrenin teslim gününden bir gece önce yaşandı. Tokatlı Sokak’ta yapılan altyapı kazısı sırasında kepçenin ana su borusunu patlatması sonucu, tazyikli su Dilay’ın atölyesinin pencerelerinden içeri doldu. Su, doğrudan temizlenmiş ve koruyucu cila yağı sürülmemiş mekanik cihazın üzerine aktı.

Dilay, dondurucu suyun içinden cihazı saniyeler içinde çekti. Islanan hassas pirinç parçalar saatler içinde oksitlenip pervane mil mekanizması kilitlenebilirdi. Sırılsıklam halde atölyeden çıkıp İstinye Neslişah Camii’nin tarihi taş avlu duvarının dibine koştu. Mahalledeki kapalı bir ekmek fırınının sıcak havalandırma alanına sığınarak, cihaz parçalarının üzerindeki suyu mikrofiber bezlerle saatlerce çekti. Sabaha kadar fırının kademeli ısısında parçaları kurutup kalibrasyonu baştan uyguladı. Ertesi gün anemometreyi milimetrik rüzgâr hassasiyetiyle sahibine teslim ettiğinde, bu şehrin çamuruna ve soğuğuna karşı kendi emeğinin zaferini bir kez daha kanıtlamıştı.