Kalın Bacaklı Selin

Selin, Süleymaniye’nin Haliç’e bakan, dik ve sisli Kulluk Sokak’ının aşınmış arnavutkaldırımı taşlarında ağır teknik ölçüm çantasını güçlükle taşıyarak ilerliyordu. Kucağındaki su geçirmez pafta kılıfını poyrazın getirdiği serpintili kış yağmurundan korumaya çalışırken, günlerdir süren uykusuzluktan dizlerinin direncini kaybettiğini hissediyordu. Yıldız Teknik Üniversitesi Mimarlık Tarihi ve Restorasyon Bölümü’nden birincilikle mezun olduktan sonra, Süleymaniye ve Vefa hattındaki 19. yüzyıl başı Osmanlı taş baskı matbaalarının ahşap mahfel strüktürlerinde oluşan sehim ve çürüme sınırlarını inceleyen bağımsız bir kentsel koruma projesinde kıdemli saha uzmanı olarak göreve başlamıştı. Ancak projeyi yüklenen inşaat firması, tarihi yapının vakıf mülkiyetiyle ilgili hukuki pürüzleri gerekçe göstererek şantiyeyi aniden mühürledi ve çalışanların aylardır biriken maaşlarını ödemeden sırra kadem bastı. Selin, matbaa mahzenlerinden topladığı ahşap lif kırılma haritaları ve statik deformasyon paftalarıyla tek başına kaldığı gibi, sahada kiraladığı hassas lazer tarayıcıların ağır borcuyla baş başa bırakıldı.

Ocak ayının keskin soğuğunda Vefa Caddesi’ne doğru yürürken cebinde kalan son otobüs bilet parasıyla ne yapacağını düşünüyordu. Vezneciler’de kiraladığı küçük çatı katı odasının sahibi, ödenmeyen iki aylık kira yüzünden o akşam kapının kilidini değiştirmiş ve Selin’in teknik çizim takımları dışındaki birkaç parça eşyasını bina girişine fırlatmıştı. Kucağındaki kılıfta sadece dereceli rapido kalemleri, ahşap kumpası, merceği ve el çizimi mizanpaj defteri vardı. Tarihi matbaanın avlu kapısındaki ıslak mermer basamağa çöktü. Yıllardır gecesini gündüzüne katarak verdiği tüm mesleki emeğin bir gecede buharlaşması göğsüne ağır bir taş gibi oturdu.

Gözyaşlarını poyraza verip çantasından çizim bloknotunu çıkardı. Cılız sokak lambasının sarı ışığı altında, ahşap kirişlerdeki yük kırılması sınırlarını ve derz dökülme hatlarını milimetrik kâğıda aktarmaya başladı. Kalem kâğıda her temas ettiğinde içindeki çaresizlik mesleki bir tutkuya ve dirence dönüşüyordu. O sırada sokağın başından geçen ve Süleymaniye Kentsel Miras Koruma Kurulu’nu yöneten kıdemli bir restoratör mimar, kapı eşiğinde titreyerek pürüzsüz ahşap deformasyon paftası çizen Selin’i fark etti. Kâğıttaki teknik hassasiyeti ve sarsılmaz azmi gören uzman, genç kadına Tarihi Yarımada Matbaa Yapıları Restorasyon Projesi’nde baş saha koordinatörü olarak çalışma imkânı sağladı. Selin, Süleymaniye’nin tarihi gölgesi altında İstanbul’un ona pes etmeme gücünü bahşettiğini anladı.

Moda Şair Nef’i Sokak’ta Kayıp Levanten Köşkü ve Döküm Demir Taşıyıcı Korozyon Atlası

Ece için İstanbul, Kadıköy Moda’nın Marmara Denizi’ne açılan Şair Nef’i Sokak boyunca sıralanan tarihi Levanten köşklerinin gölgelerinden, denizin tuzlu rüzgârından ve martı seslerinden ibaretti. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Yapı Elemanları Konservasyonu yüksek lisans mezunuydu; Moda ve Yeldeğirmeni hattındaki 19. yüzyıl sonu Levanten konutlarının döküm demir balkon konsollarında ve kâgir taşıyıcı duvarlarında oluşan tuz korozyonunu inceleyen özel bir araştırma projesinde çalışıyordu. Ancak projeyi destekleyen kültür vakfı, yönetim kurulundaki karar değişikliğini gerekçe göstererek araştırmayı aniden iptal etti. Ece’nin sekiz aydır köşk bodrumlarından derlediği metal ayrışma verileri kilitli kalan şantiye konteynerinde hapsedildi; üstelik dijital yüzey analiz cihazının kiralama faturası Ece’nin üzerine yıkıldı.

Gece saat üçte, Moda İskelesi’nin kapkara Marmara sularına bakan ıslak ahşap rıhtımında tek başına oturuyordu. Sonbahar yağmuru üzerindeki paltoyı sırılsıklam ederken çaresizlikle büzülmüştü. Bahariye’de kaldığı pansiyonun günlük ücretini ödeyemediği için eşyalarını tek bir sırt çantasına sığdırıp sahile sığınmak zorunda kalmıştı. Cebinde sadece ertesi günün vapur bilet parası duruyordu. Karşı yakadaki Sarayburnu ışıklarının su üzerindeki yansımaları süzülürken geleceğe dair tüm umutları kararmıştı.