İkitelli Organize Sanayi Bölgesi’nin devasa imalat hangarlarına, 700 tonluk pik döküm preslerinin derinden gelen gümleme sesine ve Basın Ekspres yolundan geçen ağır nakliye tırlarının gürültüsüne kış akşamüstü çökerken, Küçükçekmece’deki bir meslek lisesinin çıkış zili gürültüyle yankılandı. On altı yaşındaki Buse, okul ceketini çıkarıp çabucak sırt çantasına koydu ve kalın kaşkoluna sarındı. Sınıf arkadaşlarının otobüs duraklarına doğru yürürken akşam planları yapmasını tebessümle reddederek, adımlarını döküm kumları, kesme yağı ve sıcak demir buharı kokan sanayi alanından aşağıya çevirdi.
Buse, ergitme ocağı ustası olan babasının yüksek sıcaklıktaki demir döküm potasında yaşanan patlama sonucu iki elinde ağır doku kaybı ve görme bozukluğu yaşaması üzerine sekiz ay önce ailenin tek geçim kaynağı haline gelmişti. Dört nüfuslu evin kirası ve babasının her ay tekrarlanan fizik tedavi ile göz ameliyatı masrafları bu genç kızın omuzlarındaydı. Lise eğitimini aksatmadan akşamları şehirlerarası otobüsler ve ağır tırlar için döküm fren diskleri ile kampana sistemleri üreten bu fabrikada çapak alma, mikronluk balans kontrolü ve ambalaj işçisi olarak çalışıyordu.
Atölye; devasa döküm fırınlarının ritmik gümleme sesi, havalı çapak neşterlerinin tiz vızıltısı, kesme yağı dumanı ve ağır metal kokusuyla kaplı devasa bir yerdi. Görevi; üç yüz derece sıcaklıktaki fırın hattından çıkan pik döküm fren disklerinin kenarlarındaki çapakları pnömatik elmas neşterle temizlemek, dijital mikrometre ile disk et kalınlığı ve balans toleransını doğrulamak ve hazır olan ağır metal parçaları ahşap paletlere istifleyip çelik çemberle bağlamaktı. Saatlerce sıcak fırınların karşısında durmaktan yüzü kızarır, neşter tutmaktan parmak boğumları titrer ve döküm dumanı genzini yakarak gözlerini sızlatırdı.
Buse’nin tek hayali, Yıldız Teknik Üniversitesi Otomotiv Mühendisliği Bölümü’nü kazanarak ağır vasıtalar için yüksek güvenlikli fren ve frenleme mekanizmaları tasarlayan uzman bir mühendis olmaktı. Ambalaj tezgahının karşısındaki beton kolona Fizik ve Matematik özet kartlarını asmıştı. Bir yandan iki eliyle ağır döküm parçaların çapaklarını temizlerken, gözleriyle duvardaki termodinamik esasları, katı cisim mekaniği ve analitik geometri denklemlerini takip eder, zihninden işlemleri yapmaya çalışırdı. Preslerin çıkardığı ritmik gürültüyü zihnini odaklamak için bir tempoya dönüştürmüştü.
O gece, Almanya’ya ihraç edilecek sekiz yüz adetlik özel ağır vasıta fren diski setinin son kontrolü, çapak temizliği ve ambalajlanması acilen bitirilmek zorundaydı. Atölye sorumlusu rahatsızlanıp erken ayrılınca tüm yük Buse’ye kaldı. Saatlerce duman ve demir tozunun ortasında parçaları tek tek kontrol etti, çapaklarını sıyırdı ve özel paletlere istifledi. Gece saat yarımı gösterdiğinde ambalajlama ancak bitti. Üstü başı döküm tozu ve ağır fabrika kokar halde binayı kilitledi. İkitelli metro durağına doğru yürürken esen soğuk poyraz yüzüne çarptı; ama Buse, bu koca şehrin zorluklarına rağmen kendi kaderini çelik bir iradeyle şekillendirdiğini çok iyi biliyordu.
Yazıda anılan işletmeler
Ticari veya sponsorlu bağlantılar şeffaf biçimde etiketlenmiştir.
Kaynaklar
Bilgileri güncel ayrıntılarıyla doğrulamak için kaynak sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.