Mavi Gözlü Dolgun Kalçalı Leyla

Leyla, tarihi saat kadranı ve mine (enamel) restorasyonu üzerine eğitim almış, 19. yüzyıl Osmanlı duvar ve masa saatlerinin üzerindeki bakır ve pirinç kadran mine kaplamalarını restore eden yirmi dördüncü yaşına girmiş bir zanaatkardı. Şehrin tarihi sur kuşağına yakın bir imalathane ortamı kurabilmek için Mevlanakapı’da, Mevlevihane Caddesi’ne bağlanan Bostan İçi Sokak’taki eski bir marangoz deposunun alt katını atölye-ev yaptı.

Leyla’nin mücadelesi; yüksek sıcaklıklı mikro fırınların harcadığı elektrik maliyeti, ithal cam tozu minelerin fahiş pahalılığı ve Mevlanakapı çevresindeki nemli havanın metal kadranlarda korozyon oluşturma riskiydi. Gündüzleri Topkapı nakliye ambarlarında parça başı koli ve çuval istifleme işçiliği yapıyor, gece yarısı ise atölyesindeki sarı masa lambasının altında büyüteçle kadranların dökülmüş mine zeminlerini temizliyordu. Odasında ısıtıcı olmadığı için kışın soğuktan uyuşan elleri, fırınlama öncesi toz mineleri mikron ölçeğinde sermesini imkânsız hale getiriyordu.

Kırılma noktası, özel bir müze restorasyonu için hazırladığı 1850’lere ait pirinç üzeri mine kaplama antika bir konsol saatinin kadran fırınlama gecesinde yaşandı. Bostan İçi Sokak’ta yapılan altyapı kazısı sırasında kepçenin ana su borusunu patlatması sonucu, tazyikli su Leyla’nın atölyesinin pencerelerinden içeri doldu. Su, doğrudan mikro fırından yeni çıkmış ve henüz kademeli soğuma aşamasında olan kadranın üzerine aktı.

Leyla, dondurucu suyun içinden kadranı saniyeler içinde çekti. Islanan sıcak mine termal şok geçirip çatlayabilirdi. Sırılsıklam halde atölyeden çıkıp Mevlanakapı Surları’nın devasa taş bloklarının dibine koştu. Mahalledeki kapalı bir fırının sıcak havalandırma alanına sığınarak, kadranın üzerindeki nemi emici kâğıtlarla saatlerce temizledi. Sabaha kadar fırının kademeli ısısında kadranı kurutup çatlayan mine katmanını baştan fırınladı. Ertesi gün kadranı pürüzsüz bir parıltıyla sahibine teslim ettiğinde, bu şehrin çamuruna ve soğuğuna karşı kendi emeğinin zaferini bir kez daha kanıtlamıştı.