Kartal Yunus Sanayi Bölgesi’nin deniz kıyısına yakın imalat hangarlarına, çelik döküm sahalarına ve ağır nakliye tırlarının geçtiği tozlu caddelere kış akşamının dondurucu poyrazı çökerken, Pendik’teki meslek lisesinin çıkış zili gürültüyle yankılandı. On altı yaşındaki Defne, okul ceketini çıkarıp çabucak sırt çantasına koydu ve kalın atkısına sarındı. Sınıf arkadaşlarının sahil parkına doğru yürürken akşam planları yapmasını tebessümle reddederek, adımlarını kükürt, çelik tozu ve taşlama yağı kokan sanayi alanından aşağıya çevirdi.
Defne, vagon kaynak ustası olan babasının döküm kazanında meydana gelen patlama sonucu ağır yaralanıp iki elinde doku kaybı ve işitme engeli yaşaması üzerine altı ay önce ailenin tek geçim kaynağı haline gelmişti. Dört nüfuslu evin kirası ve babasının her ay tekrarlanan ameliyat ile protez masrafları bu genç kızın omuzlarındaydı. Lise eğitimini aksatmadan akşamları bu yüksek hızlı trenler ve metro hatları için ağır çelik bağlantı elemanları üreten fabrikada çapak alma, mikronluk tolerans kontrolü ve palet ambalaj işçisi olarak çalışıyordu.
Atölye; devasa dövme preslerinin derinden gelen ritmik gümleme sesi, havalı çapak neşterlerinin tiz vızıltısı, kaynak dumanı ve ağır metal kokusuyla kaplı devasa bir yerdi. Görevi; iki yüz elli derece sıcaklıktaki tavlama fırınlarından çıkan çelik ray traverslerinin kenarlarındaki çapakları pnömatik neşterle temizlemek, dijital kumpasla delik eksen toleransını doğrulamak ve hazır olan parçaları ahşap paletlere istifleyip çelik çemberle bağlamaktı. Saatlerce sıcak fırınların karşısında durmaktan yüzü kızarır, neşter tutmaktan parmak boğumları titrer ve çelik dumanı genzini yakarak gözlerini sızlatırdı.
Defne’nin tek hayali, Yıldız Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü’nü kazanarak demiryolu ulaşım sistemleri ve ağır sanayi otomasyonu üzerine uzman bir mühendis olmaktı. Ambalaj tezgahının karşısındaki beton kolona Fizik ve Matematik özet kartlarını asmıştı. Bir yandan iki eliyle ağır çelik traverslerin çapaklarını temizlerken, gözleriyle duvardaki vektörler, dinamik ve analitik geometri denklemlerini takip eder, zihninden işlemleri yapmaya çalışırdı. Preslerin çıkardığı ritmik gürültüyü zihnini odaklamak için bir tempoya dönüştürmüştü.
O gece, Devlet Demiryolları hızlı tren hattı yenileme projesine sevk edilecek beş yüz adetlik özel çelik bağlantı setinin son kontrolü, çapak temizliği ve paletlenmesi acilen bitirilmek zorundaydı. Atölye sorumlusu rahatsızlanıp erken ayrılınca tüm yük Defne’ye kaldı. Saatlerce metal dumanı ve sanayi yağı kokusunun ortasında parçaları tek tek kontrol etti, çapaklarını sıyırdı ve ahşap paletlere istifledi. Gece saat yarımı gösterdiğinde ambalajlama ancak bitti. Üstü başı çelik tozu ve ağır makine yağı kokar halde fabrikayı kilitledi. Yunus Marmaray Durağı’na doğru yürürken esen soğuk poyraz yüzüne çarptı; ama Defne, bu koca şehrin zorluklarına rağmen kendi kaderini çelik bir iradeyle şekillendirdiğini çok iyi biliyordu.
Yazıda anılan işletmeler
Ticari veya sponsorlu bağlantılar şeffaf biçimde etiketlenmiştir.
Kaynaklar
Bilgileri güncel ayrıntılarıyla doğrulamak için kaynak sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.