Banu, Yıldız Teknik Üniversitesi Kimya-Metalurji Fakültesi Metalurji ve Malzeme Mühendisliği dördüncü sınıf öğrencisiydi ve havacılıkta kullanılan titanyum alaşımlarının tahribatsız muayenesi (NDT) ile ultrasonik hata arama ve fokal ultrason probları üzerine derinleşiyordu. Tek başına yaşayan ve görme yetisini büyük oranda kaybetmiş olan teyzesinin ev kirasını ve sağlık masraflarını ödemek, aynı zamanda ultrasonik test cihazı için gerekli olan özel yüksek frekanslı probları satın alabilmek amacıyla okul çıkışında Yedikule Surları’nın alt kotlarına iniyordu. Davutpaşa kampüsünden marmaraya binip Yedikule’ye geçiyor; İmrahor İlyas Bey Caddesi’ndeki eski bir dökümhaneden bozma özel uçak parçası ve türbin kanadı yüzey analiz atölyesinde vardiyaya giriyordu. Gece geç saatlere kadar titanyum ve nikel esaslı süper alaşım türbin kanatçıklarını jel banyolarına daldırıyor, ultrasonik problarla mikro çatlak taraması yapıyor ve faz dizilimli cihazlarda yankı spektrumlarını inceliyordu.
Banu’nin zorluğu; gündüzleri malzeme fiziği, kırılma mekaniği ve tahribatsız muayene akademik sınavlarına girip akşamları loş ışık altında keskin birleştirme jeli, izopropil alkol ve ultra frekanslı test cihazlarının başında göz nuru dökmekti. Gözleri ultrasonik cihaz ekranındaki mikro dB sapmalarını izlemekten kan çanağına dönüyor, parmak uçları buz gibi banyo sıvılarına temas etmekten sertleşip çatlıyordu. Diğer öğrenciler kütüphanede ders çalışırken Banu, Yedikule’nin sur altından esen nemli Rüzgârına karşı koruyucu ağır iş tulumunu giyip ağır döküm türbin kanadı bloklarını test sehpasında kalibre ediyordu.
Kırılma noktası, Yerli Helikopter Motoru Projesi için hazırlanan ve suyla temas ettiği an yüzeyinde mikro oksitlenme oluşarak ultrasonik ses dalgası geçişini engelleyecek olan nikel kaplı titanyum türbin diskinin teslimat öncesi son hata arama gecesinde yaşandı. İmrahor İlyas Bey Caddesi üzerindeki tıkalı eski mahalle drenaj kanalı aşırı yağış nedeniyle patladı. Tazyikli çamurlu su, sur dibindeki alçak kottan süzülerek atölyenin kepenk altlarından içeri dolmaya başladı. Su, doğrudan hassas ultrasonik hata arama cihazına (PAUT) ve henüz raporlanmamış titanyum türbin diskinin bulunduğu tezgâha hücum etti.
Banu, hiç tereddüt etmeden hamle yaptı. Suyla temas ettiği an mikro yüzey kalitesi bozulup ultrasonik yankı okuması imkânsız hale gelecek olan türbin diski bloklarını ve kendi NDT analiz dosyalarını hemen tavana asılı caraskal platformuna kaldırdı. Islanan test cihazlarının ve yüksek frekans jeneratörlerinin patlamasını önlemek için elektrik şalterini kapattı. Sabaha kadar beline gelen soğuk suyun içinde kovalarla ve manuel su pompasıyla tahliye yaptı, ıslanan elektronik probları saf alkolle temizleyip kurutma fırınlarında nemini aldı. Sabah olduğunda, türbin diskini sıfır mikro çatlak hatası ve kusursuz ultrasonik grafik verileriyle savunma sanayii yetkililerine teslim etti; ardından doğrudan amfideki kırılma mekaniği sınavına yetişti.
Yazıda anılan işletmeler
Ticari veya sponsorlu bağlantılar şeffaf biçimde etiketlenmiştir.
Kaynaklar
Bilgileri güncel ayrıntılarıyla doğrulamak için kaynak sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.